Het verhaal
Stichting LEOS is een biologisch reservaat aan het creëren om de unieke biodiversiteit van Haïti te beschermen en te herstellen. Dit initiatief is gesteund door startkapitaal van het Commonland Accelerator Fund (CLAF). Het is het eerste door de gemeenschap en particulieren beheerde reservaat in Haïti en de oprichting ervan schept een belangrijk precedent voor de toekomstige bescherming van Haïti's biologisch erfgoed.
Haïti maakt deel uit van een eiland dat miljoenen jaren lang geologisch geïsoleerd was. In de loop der tijd is er een rijke, zeldzame en prachtige flora en fauna ontstaan. Reptielen, amfibieën, zoogdieren, insecten, bomen en planten - veel van de biodiversiteit van Haïti is nergens anders op de planeet te vinden. Toch is er nog maar 1% van het primaire regenwoud van Haïti over. Deze overblijfselen liggen bovenop bergketens en behoren tot de laatste toevluchtsoorden van dit unieke biologische erfgoed. Maar door de voortdurende ontbossing is de inheemse biodiversiteit van Haïti bijna verdwenen. massa-extinctie.
De bergwouden van Haïti zijn uniek en herbergen een zeldzame en bedreigde biodiversiteit (Foto credit: Claudio Contreras)
De Stichting LEOS, een maatschappelijke organisatie gevestigd in Haïti, leidt een initiatief om het Kapepe Biologisch Bosreservaat te creëren: een reservaat van 19,5 hectare in het zuidelijke schiereiland van Haïti. Het reservaat zal aansluiten op een biologische corridor die naar de kust leidt. Toch is het opzetten van een reservaat in Haïti niet eenvoudig. Volgens Sandrine Laroche, directeur van stichting LEOS, "is er bijna geen idee over hoe je natuurgebieden kunt herstellen binnen de Haïtiaanse context". De ontwikkeling van het reservaat is dan ook van cruciaal belang voor de bescherming van de overgebleven wilde dieren, om te begrijpen hoe je natuurgebieden kunt herstellen in een context van versnelde verstedelijking en concurrentie met landbouwgronden en om, zoals Sandrine uitlegt, "een kans te creëren voor mensen om het natuurlijke erfgoed van Haïti te ontdekken".
Het reservaat en de corridor van het biologische woud van Kapepe
Het hart van het reservaat ligt op 8 ha land dat eigendom is van de familie Laroche. Dit gebied zal als basis dienen om te begrijpen hoe natuurgebieden in Haïti hersteld kunnen worden. "Door middel van onderzoek en wetenschappelijke studies zullen we bedreigde planten introduceren die inheems zijn in het zuiden van Haïti en het land herstellen tot hoe het 100 jaar geleden was", beschrijft Sandrine. De kernactiviteiten zullen onderzoek en ontwikkeling zijn, dus bezoeken en andere activiteiten zullen beperkt zijn.
Het Kapepe-bos zal deel uitmaken van het eerste door de gemeenschap en particulieren beheerde reservaat in Haïti (foto credit: Stichting LEOS)
Grenzend aan het reservaat is een gebied aangewezen voor een ontwikkelingsplan gebaseerd op ecotoerisme en het creëren van infrastructuur, zoals verhoogde wandelpaden en tuinen. Zo wordt educatie rond inheemse flora en fauna bevorderd en krijgen bezoekers de kans om getuige te zijn van bosherstel. Rondom dit gebied komt een bufferzone. Hier is het de bedoeling om samen te werken met de boerengemeenschap om duurzaam beheer te bevorderen, zodat ze in hun levensonderhoud kunnen blijven voorzien terwijl ze tegelijkertijd diersoorten beschermen en de bodem herstellen.
Van het hart van het reservaat tot de bufferzones biedt het Kapepe-reservaat verschillende niveaus van herstel en beheer
Het Kapepe-reservaat zal deel uitmaken van een biologische corridor die zich uitstrekt tot aan de kust.
Mobilisatie van de gemeenschap en natuureducatie
De gemeenschap erbij betrekken is een van de grootste uitdagingen. "Het doel is natuurlijk om buren te hebben die bereid zijn om deel uit te maken van het avontuur", zegt Sandrine. "Mensen zijn bang dat ze land zullen verliezen of minder toegang zullen hebben tot hulpbronnen. We moeten aantonen dat het reservaat op de lange termijn financieel voordeliger zal zijn". Dat betekent dat we moeten samenwerken met de gemeenschappen die in en rond het reservaat wonen om meer begrip te kweken voor wat gezonde bossen te bieden hebben. Sandrine en het team werken eraan om duidelijke tekenen van herstel te laten zien, "er is een bron die al jaren droog staat. Een van onze doelen is om deze bron te herstellen".
Opzetten van het juridisch framework en beheer
Tot nu toe is er nog geen door de gemeenschap en particulieren beheerd biologisch reservaat in Haïti. Om het Kapepe Biological Forest Reserve and Corridor te initiëren, moet er dus een wettelijk framework worden opgesteld. Het framework is opgesteld door juridisch onderzoek te doen en wetten van de afgelopen 50 jaar te bestuderen die betrekking hebben op beschermde gebieden of de bescherming van het milieu. Volgens Sandrine schept een dergelijk framework "een precedent voor de bescherming van de biodiversiteit in Haïti".
De plaatselijke burgemeester neemt deel aan een workshop (foto credit: Stichting LEOS)
Daarnaast werkt Stichting LEOS samen met de lokale autoriteiten aan de ontwikkeling van het convenant van het reservaat. Door middel van town hall meetings en workshops is er een governance structuur opgezet. De bestuurscommissie zal bestaan uit de gemeenteraad, het lokale burgemeestersambt, de lokale vereniging en Stichting LEOS. Er komt ook een 'vrienden van het reservaat', bestaande uit de lokale gemeenschap die in en rond het reservaat woont.
Een overvloedige toekomst voor de biodiversiteit van Haïti
Het Kapepe Biologisch Reservaat en Corridor is een belangrijke stap in de bescherming en het herstel van de unieke biodiversiteit van Haïti. Maar het gaat ook om het promoten van een speciale kant van Haïti, een kant die voor veel Haïtianen onbekend blijft. Sandrine stelt zich al lang voor hoe het Haïtiaanse bos hersteld kan worden en hoe de toekomst voor de komende generaties veranderd kan worden: "Toen ik opgroeide met de verhalen van mijn vader, stelde ik me voor hoe ik tussen de bomen liep, fruit plukte en wilde vogels en zoogdieren bekeek. Ik wil dat mijn kinderen een Haïti ontdekken dat ik niet heb kunnen ervaren."
Sandrine Laroche is directeur van stichting LEOS en het land van haar familie zal de kern vormen van het Kapepe Biological Forest Reserve.
