Het 4 Returns Framework in de praktijk
Een gids voor holistisch landschapsherstel
Regeneratieve landbouw
In dit hoofdstuk
- Regeneratieve landbouw kan een waardevol onderdeel zijn van een landschapsherstelinitiatief. De holistische visie sluit goed aan bij het 4 Returns Framework.
- De beweging heeft ook haar "groeipijnen", waaronder gebrek aan duidelijkheid over definities, hiaten in het bewijs en uitdagingen in de marktinfrastructuur.
- Er zit echter veel energie in de beweging en er worden belangrijke stappen gezet om de bewijsvoering en de marktbarrières aan te pakken. Aanpassen aan je context en leren van elkaars ervaringen zal essentieel zijn bij het invoeren van regeneratieve landbouw als onderdeel van je bredere landschapsherstelinitiatief.
Vijf miljard hectare van het landoppervlak ter wereld is gewijd aan landbouw - dat is 38% van het wereldwijde landoppervlak en de helft van het bewoonbare land op aarde. Het omvormen van de landbouw zodat deze bijdraagt aan het herstel van het land is daarom een essentieel onderdeel van het herstel van landschappen.
Een lang overheersende visie in de landbouw - geworteld in de industrialisatie - ziet de boerderij als een fabriek. Deze visie legt de nadruk op het maximaliseren van de opbrengst per hectare, efficiëntie en input-output denken. Veel conventionele landbouwpraktijken geven daarom voorrang aan het gebruik van synthetische inputs, monocultuur teeltsystemen en intensieve grondbewerking en watergebruik, wat kan leiden tot bodemaantasting en negatieve gevolgen voor het landschap.
De groeiende beweging van regeneratieve landbouw daagt deze zienswijze uit. Deze erkent de boerderij als een ecosysteem dat opbrengsten op lange termijn bevordert zonder het land aan te tasten en met minder uitstoot van broeikasgassen. Het stimuleert de toepassing van praktijken die de gezondheid van de bodem en de biodiversiteit bevorderen, het water en de balans van het ecosysteem in stand houden en het land elk jaar een beetje beter achterlaten. De harmonieuze relatie tussen landbouw en natuur leidt tot gezondere bodems, hogere opbrengsten en een veerkrachtiger landschap. Landbouw kan helpen om beschadigde landschappen om te vormen tot bloeiende ecosystemen.
Regeneratieve landbouw pakt de oorzaken van achteruitgang aan en erkent de onderlinge afhankelijkheid van sociale, economische en ecologische systemen. Dit omvat het versterken van de positie van lokale gemeenschappen, het bevorderen van voedselzekerheid en het ondersteunen van het behoud van traditionele kennis en praktijken. Daarom past het zo goed in de Het 4 Returns Framework. Regeneratieve landbouw, met inbegrip van benaderingen zoals agroforestry en wisselweiden, zijn krachtige hulpmiddelen voor de gecombineerde zone. De overgang van conventionele naar regeneratieve landbouwpraktijken kan een bufferzone creëren waar natuurlijke, economische en culturele ecosystemen naast elkaar kunnen bestaan.
Regeneratieve landbouw is een groot, zich snel ontwikkelend gebied met veel bestaande bronnen. Dit hoofdstuk helpt je om de context en relevantie van regeneratieve landbouw voor holistisch landschapsherstel te begrijpen. We behandelen de geschiedenis, de belangrijkste principes en praktijken, en een aantal belangrijke geleerde lessen.
"Voor ons is het bepleiten van de voordelen van regeneratieve landbouw en het ondersteunen van regeneratieve boeren onze manier om positieve verandering te creëren."
Ben Cole, voormalig algemeen directeur, huidig niet-uitvoerend directeur, Wide Open Agriculture
Historisch concept
De principes en praktijken van regeneratieve landbouw zijn niet nieuw. Veel ervan worden al eeuwenlang gebruikt door inheemse culturen, die in harmonie met de natuur werken in plaats van er tegenin, om op duurzame en regeneratieve wijze voedsel te produceren (zie het artikel Regeneratieve landbouw heeft een afrekening nodig).
De term "regeneratieve landbouw" vindt zijn oorsprong in de jaren 1970 toen een groep boeren en onderzoekers alternatieve benaderingen voor conventionele landbouw begonnen te onderzoeken. In de jaren 1980 was Robert Rodale de eerste die regeneratieve biologische landbouw voorstelde als een "meer dan duurzame" benadering.
In de daaropvolgende decennia is de regeneratieve landbouwbeweging gegroeid en geëvolueerd. Vandaag de dag heeft het brede erkenning en steun gekregen van boeren, onderzoekers, beleidsmakers en consumenten. Steeds meer onderzoek toont de voordelen van deze praktijken aan voor voor de gezondheid van de bodem en verschillende ecosysteemdiensten.
Onlangs heeft de Kus de grond documentaire, en de toepassing van regeneratieve landbouw door grote bedrijven, zoals Algemeen Mills, PepsiCo, Nestléen Unileverhebben het onderwerp naar een groter publiek gebracht. Hoewel dit veelbelovend is voor het opschalingspotentieel van regeneratieve landbouw, roept het ook het volgende op bezorgdheid over mogelijke greenwashing en de gebrek aan bewijs. Lees meer over de bewijskloof op het 4 Returns platform. Gelukkig worden er inspanningen gedaan om begrip en overeenstemming in het veld te kweken. Een voorbeeld hiervan is de Regen10 netwerk, dat een breed scala aan belanghebbenden samenbrengt om bewijs op te bouwen en hulpmiddelen en richtlijnen te bieden. Ze ontwikkelen een op resultaten gebaseerd framework dat holistisch is, niet afhankelijk van praktijken en ontworpen met boeren voor gebruik door boeren.
Agro-ecologie, agrobosbouw, permacultuur: de bomen door het bos zien
Regeneratieve landbouw is niet de enige manier om schade te voorkomen of de natuur te herstellen. Er zijn veel verschillende benaderingen en subbewegingen, elk met hun eigen unieke perspectieven en praktijken, zoals biologische landbouw, biodynamische landbouw, natuurbeschermingslandbouw, agroforestry en holistische begrazing.
Agro-ecologie wordt vaak gelijkgesteld aan regeneratieve landbouw. Het verschilt echter vaak in zijn politieke standpunt over sociale kwesties zoals rechten en toegang tot natuurlijke hulpbronnen. Sommige regeneratieve landbouwprojecten, zoals die van bedrijven, nemen geen standpunt in. Voor anderen kan het echter een centraal thema van hun project zijn. Het artikel Regeneratieve landbouw - agro-ecologie zonder politiek? legt dit in meer detail uit.
Wat al deze benaderingen met elkaar verbindt, is dat ze de relatie tussen landbouw en natuur herstellen. Regeneratieve landbouw is voor iedereen anders, dus iedereen moet het voor zichzelf uitzoeken en er zijn eigen plaats in vinden.
Principes en praktijken
Veel principes worden beschouwd als onderdeel van regeneratieve landbouw. Het ecosysteem waarin je boert, de geschiedenis van je boerderij en je doelen voor het landschap hebben een grote invloed op welke principes en praktijken van regeneratieve landbouw nuttig zullen zijn. Het is nuttig om te definiëren hoe regeneratieve landbouw er in jouw context uit moet zien om de gewenste resultaten te bereiken, zoals het verbeteren van de bodemgezondheid, het behouden van water en het verminderen van emissies. Zie bijvoorbeeld, De definitie van Grounded en andere voorbeelden van verschillende interpretaties in het verhaal Regeneratieve landbouw: 6 grootste geleerde lessen.
"Bij Grounded houdt onze definitie van regeneratieve landbouw rekening met de diverse landschappen waarin we werken en de diverse perspectieven van de bekwame mensen met wie we werken en die deel uitmaken van ons team."
Daniel Fourie, ondersteuning regeneratieve landbouw, Grounded
Bedenk ook welke praktijken het beste in uw landschap passen (zoals uitgelegd in les 3 in dit verhaal). Voor semi-aride landschappen, zoals de Altiplano Estepario in Spanje waar AlVelAl een beweging van regeneratieve landbouw katalyseert, is bodemerosie bijvoorbeeld een duidelijke bedreiging. Praktijken omvatten het verminderen van erosie (zoals minder grondbewerking en bodembedekking) en het verhogen van het waterhoudend vermogen van de bodem. (zoals moerassen, vijversen ontwerp). Houd ook rekening met lokale onderzoeksresultaten. Het verhaal Praktische lessen over regeneratieve landbouw in een mediterraan klimaat uit 4 jaar onderzoek beschrijft de onderzoeken naar effectieve praktijken in de Altiplano Estepario.
In de Nederlandse Veenweiden waar Wij.land werkt, is bodemerosie veel minder zichtbaar. Maar dit landschap heeft serieuze uitdagingen, zoals bodemdaling, verlies van bodemleven en een onbalans van mineralen. Praktijken als nulgrondbewerking, grondwaterpeilbeheer en het telen van kruidenrijk grasland zijn hier beter geschikt.
In de Nederlandse Veenweiden waar Wij.land werkt, is bodemerosie veel minder zichtbaar. Maar dit landschap heeft serieuze uitdagingen, zoals bodemdaling, verlies van bodemleven en een onbalans van mineralen. Praktijken als nulgrondbewerking, grondwaterpeilbeheer en kruidenrijk grasland zijn hier beter geschikt. Lees meer over regeneratieve landbouw in het verhaal Wat is regeneratieve landbouw in een Nederlandse context?.
"Het zal niet uniform zijn en dat is goed. Dat moeten we vieren."
Willemijn de Iongh, Landschapsontwikkelaar, Commonland
Er is geen "one size fits all" oplossing. Verschillende werkwijzen passen bij verschillende contexten. Voor een goed overzicht van praktijken en hun voordelen, zie de Gids voor landbouwers door de Soil Heroes Foundation. Maar voordat je een praktijk kiest, moet je nadenken over de principes van regeneratieve landbouw. Omdat elke boerderij en context uniek zijn, zijn het deze principes die beoefenaars samenbinden. De volgende principes zijn algemeen aanvaard (tekst aangepast van de Wikifarmer artikel van de Regeneratie Academie).
1. Begrijp uw context
Begrijp je context. Houd rekening met je eigen specifieke omstandigheden op het gebied van land, bodem, klimaat, gewassen, locatie, toegang tot machines, financiële middelen, coöperaties, tradities en marktkansen. Naast je doelstellingen zullen deze van invloed zijn op de beslissingen die je neemt.
"De herbegroeiing die we doen is slechts een skelet, om de structuur te creëren zodat de natuur verder kan gaan met haar werk. Om de natuur haar gang te laten gaan."
Peter McKenzie, regeneratieve boer, Zuidwest-Australië
2. De kwaliteit en gezondheid van de bodem verbeteren
Verbeter de kwaliteit en gezondheid van de bodem. De transformatie komt wanneer je je aandacht verlegt van het voeden van de plant naar het voeden van de bodem. Door voor de bodem te zorgen, zorg je voor de basis waarop alle andere onderdelen van de boerderij zullen floreren. Enkele van de basismaatregelen zijn het minimaliseren van verstoring, zorgen voor voldoende bodembedekking en het op de juiste manier voeden van de levende bodem. Voorbeelden van dergelijke praktijken zijn no-till, het planten van covergewassen, het gebruik van vruchtwisseling en het integreren van vee.
3. Verbetering van het waterbeheer
Waterbeheer verbeteren. Water wordt schaarser. Deze hulpbron efficiënt gebruiken en oogsten is de sleutel tot succes. Wetlands op boerderijen bevorderen de biodiversiteit. Het gebruik van key-line design, vijvers en moerassen kan uw boerderij helpen om regenwater vast te houden en te absorberen.
4. Biodiversiteit
Biodiversiteit. Biodiversiteit zorgt voor evenwicht op je boerderij vanuit zowel ecologisch als economisch oogpunt. Het verbeteren van de biodiversiteit onder en boven de grond bevordert de juiste kringloop van voedingsstoffen en zorgt voor natuurlijke plaagbestrijding. Diversiteit in de productie van gewassen is een goede strategie om risico's te spreiden en economische stabiliteit te brengen op een boerderij. Het creëren van heggen, vruchtwisseling, het opnemen van vaste planten, het integreren van vee en het herstellen van natuurlijke zones zijn praktijken die de biodiversiteit vergroten.
"De biodiversiteit op deze boerderij is het hart"
Sylvia Leighton, regeneratieve boerin, Zuidwest-Australië
5. Holistische besluitvorming
Holistische besluitvorming. Houd rekening met het hele ecologische systeem en breng economische, sociale en milieuoverwegingen in evenwicht bij het plannen en nemen van beslissingen.
Soms wordt er een zesde principe aan toegevoegd:
6. Creëer maatschappelijke en sociale impact
Creëer gemeenschap en sociale impact. Denk aan de lokale en internationale gemeenschappen om je heen. Hoe kun je daar een positieve impact creëren? Misschien door gezond voedsel te verbouwen, kennis te delen en lokale economieën of creatieve ruimtes te verbeteren. Verbinding maken met anderen kan zinvolle relaties, momenten van inspiratie en een grotere impact creëren door veerkrachtige gemeenschappen te versterken.
Lessen uit de praktijk
In 2021 faciliteerde Commonland een online leerprogramma om van onze landschapspartners in Spanje, Nederland, Australië en Zuid-Afrika te horen wat ze de afgelopen zes jaar hadden geleerd over regeneratieve landbouw. Lees het volledige verhaal door Willemijn de Iongh, met veel voorbeelden uit de praktijk.
Belangrijkste lessen gedeeld door onze partners:
- Denk groot, begin klein en handel snel. Wanneer problemen zoals landdegradatie en biodiversiteitsverlies groot lijken, willen we zoveel mogelijk tegelijk doen. Bij regeneratieve landbouw zijn er echter nog veel onbekende factoren. En uit enthousiasme, ambitie en een can-do mentaliteit lopen we onszelf soms voorbij en overschatten we het potentieel van een bepaalde techniek. Regeneratieve landbouw is een term - geen oplossing. Het is geen eindpunt, noch een wondermiddel.
- Regeneratieve landbouw vindt plaats op een continuüm dat wordt geleid door een reeks principes en moet in elke context op een andere manier worden bekeken. Regeneratieve landbouw moet worden aangepast aan een specifiek landschap. In het ideale geval heeft de praktijk een positieve impact op het ecosysteem en draagt ze bij tot het herstel van het omringende landschap. Dat vereist een grondig begrip van het lokale ecosysteem. Omdat de overgang naar regeneratieve landbouw betekent dat er andere principes moeten worden toegepast, is het belangrijk om uit te zoeken wat waar werkt.
- Er is een grote kloof op het gebied van expertise, kennis en wetenschap. Het is belangrijk om beter te begrijpen hoe regeneratieve landbouw geïmplementeerd kan worden. Naarmate de praktijk meer voet aan de grond krijgt, is er hoop dat ook het peer-reviewed onderzoek zal toenemen. Op dit moment is het moeilijk om de juiste expertise en bewijsbasis te vinden om een bepaalde praktijk of aanpak te ondersteunen. Dat leidt tot veel vallen en opstaan, proefdraaien, leren en mislukken.
- Netwerken waarin de boer centraal staat zijn de juiste weg en bodemgezondheid is de sleutel tot het hart van elke boer. De bodem is de basis van het boerenbedrijf en bodemgezondheid is een prachtige manier om een gesprek met een boer te beginnen. Het implementatie- en leerproces van regeneratieve landbouw wordt het best gefaciliteerd door netwerken waarin de boer centraal staat. Lokale landschapspartners werken aan het leren van boer tot boer door middel van demonstratieworkshops op de boerderij, pilots en proeven, en evenementen buiten de boerderij met deskundige specialisten. Deze acties zijn essentieel voor het creëren van een beweging door het hele landschap. Het werken met een stapsgewijze pilotaanpak is een effectieve manier om het momentum op te bouwen. Op deze manier gaan mensen binnen het boerennetwerk van sceptisch naar nieuwsgierig experimenteren.
Regeneratieve Landbouw FAQ is een verhaal op het 4 Returns platform, dat antwoorden geeft op een paar van de meest dringende vragen in het veld. Bestaat er een certificering voor regeneratieve landbouw? Kan regeneratieve landbouw klimaatverandering helpen tegengaan? Is regeneratieve landbouw economisch haalbaar? Kan regeneratieve landbouw worden toegepast op de schaal die nodig is om te voldoen aan menselijke en planetaire behoeften?
De Regeneration Agriculture Manual van EIT Food en de Regeneration Academy is een gewasspecifieke handleiding die is ontworpen om boeren te helpen bij de overgang van conventionele of biologische productiesystemen naar regeneratieve landbouw.
De pagina Regeneratieve landbouw op het platform Regeneratie biedt een groot aantal bronnen.
An Agroforestry Guide for Field Practitioners van het World Agroforestry Centre biedt zowel bewezen concepten als goede praktijken voor veldwerkers om agroforestry te integreren in landherstel in het algemeen en hellend landbeheer.
De Landscape Rehydration Hub van Mulloon Institute en RegenWA verzamelt West-Australië-specifieke bronnen voor landschapsrehydratie, waaronder casestudies, educatieve video's en handleidingen.
In de Netflix documentaire Kiss the Ground komen activisten, wetenschappers, boeren en politici aan het woord die pleiten voor regeneratieve landbouw om ons klimaat in balans te brengen, onze enorme watervoorraden aan te vullen en de wereld te voeden.
De documentaire The Biggest Little Farm is het verhaal van documentairemaker John Chester en zijn vrouw Molly's werk om een regeneratieve boerderij te ontwikkelen op 200 hectare buiten Los Angeles.
De korte film Regeneratieve landbouw is onderdeel van de documentaire Head, Heart and Hands die het verhaal vertelt van regeneratieve pioniers in het landschap Altiplano Estepario die deel uitmaken van de AlVelAl beweging.
Regen10's outcomes framework is een op resultaten gebaseerd raamwerk waarin de boer centraal staat en dat de overgang naar een regeneratief voedselsysteem ondersteunt.
Protocolo de Agricultura Regenerative (in het Spaans) is een gids van AlVelAl en TUI Care Foundation over de definitie, doelstellingen en technieken van regeneratieve landbouw.
De cursus Your Path Forward in Regenerative Food and Agriculture is ontwikkeld voor mensen die willen investeren in, starten met en bouwen aan bedrijven of die hun positie in bestaande voedsel- en landbouwbedrijven willen gebruiken om de naald te verplaatsen in de regeneratieve sfeer. De cursus gebruikt het 4 Returns Framework om de verschillende waarden te beschrijven die je als investeerder inbrengt.
In de podcast Investeren in regeneratieve landbouw worden pioniers op het gebied van regeneratieve voeding en landbouw geïnterviewd over het herstel van de bodem, mensen, lokale gemeenschappen en ecosystemen.
De podcast Regeneratieve Agroforestry is een ruimte waar erkende experts hun praktische ervaringen, uitdagingen en succesverhalen over het implementeren van productieve agroforestryprojecten delen.
De podcast Farmerama is een bekroonde podcast die de stemmen achter regeneratieve landbouw deelt.
Foto omslag: Señor Gomez, landbouwer, inspecteert de bodembedekking in zijn regeneratieve amandelboomgaard in Ferreria, Altiplano Estepario, Spanje. Fotografie: Tom Lovett.