Het 4 Returns Framework in de praktijk
Een gids voor holistisch landschapsherstel

3. Bouw een landschapsvisie en -plan
Werk samen om een inspirerende collectieve visie te creëren en ontwerp je landschapsplan voor de lange termijn.
Wanneer belanghebbenden samenkomen om zich een inspirerende toekomst voor het landschap voor te stellen, creëren ze een visie die hun gedeelde aspiraties weerspiegelt. Door middel van visievorming en planning kunnen ze zich voorstellen wat er gezamenlijk kan worden bereikt en vervolgens een landschapsplan opstellen om hen daarheen te leiden. Het landschapsplan stuurt de implementatie van holistische landschapsherstelactiviteiten in de 3 Zones, waarbij iedereen samenwerkt aan een gezamenlijk gecreëerde en overeengekomen visie.
Dit onderdeel gaat over de stap van visie naar actie. De eerste twee hoofdstukken introduceren de belangrijkste stappen in dit proces: een landschapsvisie, een landschapsvoorstel en een landschapsplan. In het laatste hoofdstuk wordt ingegaan op instrumenten die landschapsherstelbeoefenaars hebben gebruikt voor strategische planning. Ze zijn van toepassing op allerlei strategische processen, van projecten tot landschapsschaal.
Een landschapsvoorstel verzamelt belangrijke informatie over zowel landschaps- als hersteldoelen en biedt op basis van de landschapsvisie een routekaart met stappen om in een later stadium een landschapsplan te ontwikkelen. Een landschapsplan beschrijft een meer gedetailleerd pad naar implementatie en realisatie van de landschapsvisie. Het laat zien hoe de 4 Returns op de lange termijn in uw landschap kunnen worden gerealiseerd en is het resultaat van intensieve processen met meerdere belanghebbenden op basis van een voortdurende inspanning om de juiste mensen erbij te betrekken.
Het hoofdstuk Een gezamenlijke visie voor het landschap ontwikkelen benadrukt het belang van het creëren van een landschapsvisie en hoe partners en belanghebbenden te verenigen in de vorming ervan. We verkennen manieren om een krachtige visieverklaring op te stellen om samenwerking aan te wakkeren, met inzichten uit de praktijk. Wat nemen we mee? Een gedeelde visie is de hoeksteen van samenwerking en evolueert dynamisch met het project. Anticipeer altijd op de volgende stappen om je visie levend te houden en vooruit te komen.
Het hoofdstuk Van visie naar actie legt uit hoe je een landschapsvoorstel maakt als een eerste plan om je visie tot leven te brengen en als een opstap naar het landschapsplan. Het hoofdstuk begeleidt u bij het maken van een 4 Returns landschapsplan, waarbij essentiële stappen worden beschreven zoals co-creatie met belanghebbenden en het definiëren van de inhoud.
Het hoofdstuk Hulpmiddelen voor strategische planning biedt een basis voor strategische planning, inclusief hulpmiddelen en frameworks om u te helpen van een visie naar uitvoerbare stappen.
Theory U is een change framework en een set methodologieën ontwikkeld door Otto Scharmer om wereldwijde uitdagingen aan te pakken.
De tool Defining the 3 Zones, gepubliceerd door Wetlands International, Commonland en het Landscape Finance Lab in 2024, is nuttig voor het ontwikkelen van een gedeelde visie.
Duik dieper met de oefening Brief uit de toekomst, aangepast van The Thiagi Group door Bill Matthews in 2002.
Een landschapsvoorstel is een actiegericht document in een vroeg stadium van het landschapsherstelproces. De tool Landschapspropositie, ontwikkeld door Commonland, Wetlands International en het Landscape Finance Lab in 2024, biedt een leidraad voor het maken van een voorstel.
Als u een basis nodig hebt voor uw landschapsplan, kan het Sjabloon voor een 4 Returns landschapsplan een goede plek zijn om te beginnen.
De 4 Returns Theory of Change template, gemaakt door Commonland in 2021.
De gids Theory of Change Thinking in Practice, ontwikkeld door Hivos in 2015, kan je strategische planningsproces ondersteunen.
Beoogde resultaten
- Een gedeelde visie voor een gezond, duurzaam, veerkrachtig, productief landschap. De visie moet gericht zijn op de lange termijn (minstens 20 jaar) en het gewenste rendement van het landschap.
- 4 Returns landschapsvoorstel ontwikkeld. Dit document is een eerste actiegerichte samenvatting van het landschapsherstelproces, waarin belangrijke informatie over het landschap en de hersteldoelen wordt verzameld.
- 4 Returns landschapsplan ontwikkeld. In dit gedetailleerde document wordt uiteengezet hoe het landschapsherstel van de 4 Returns op de lange termijn zal worden uitgevoerd. Het document kan worden voorafgegaan door een landschapsvoorstel om meer belanghebbenden en middelen te mobiliseren voor het landschapsplan.